Би барало поприличен простор и самото набројување на сите полиња на кои е активен Тони Димитров. Така е зашто, на пример, сoздавајќи експериментална музика базирана на звукот од планините, од кои избегале „граѓаните“ кои сега стравуваат од, како што би рекол Ниче, „вистинскиот планински воздух … од кој може да се настине … зашто блиску е мразот, а осаменоста неизмерна“ (Ecce homo), тој самиот морал да го заокружи процесот до краен пласман, до издавање и промовирање на својата музика.

А не случајно ни текна на големиот германски филозоф. Димитров е и дипломиран професор по филозофија, кој повеќе од метафорички ја живее ничеовата дефиниција за мудрољубието, како „доброволен живот среде мраз и на високи планини, трагање по сѐ што зачудува и што е достојно да се испита во човечкото постоење“.

„Ако те интересира музика така како што мене ме интересира, добиваш порив да напишеш рецензија за издание кое ти се допаѓа. Па, сакаш да имаш радио емисија; па, сакаш таа музика да ја издаваш, да бидеш критериум, етикета, т.е. таа музика што ти се допаѓа да им ја претставиш на другите. Кога нема кој да го направи тоа, го правиш сам. Па сакаш да ја пушташ музиката како диџеј. Потоа да ја создаваш… Со што сите тие интереси се заокружуваат. И обично, тие што на овој начин се занимаваат со музика, ги прават поголемиот дел од овие работи. Сосем е природен процесот да флуктуираш во сите овие димензии, а во мојот случај не е само тоа – тука е и филозофијата, уметноста, па сега дури и политиката. Така што, кога ставам опис, во својата биографија, стојат тие четири збора: филозофија, уметност, музика и политика, како термини што ме опишуваат, иако навидум делуваат неспоиво. На прашањето како ги спојувам, одговарам со прашањето: како да не ги спојувам?“, вели Димитров, кој е и магистер по комуникации, а до себе доаѓа, односно оди „на разговор со Бог“, на планина – го искачил Монблан и референтните балкански планини, и има лиценца за планинарски водич, плус е и качувач на карпи (rock climbing).

„Качувањето на планините за мене е метафизичко искуство“, „мухиќеанско“, како што го нарече Димитров, имајќи го предвид еден од неговите омилени професори, Ферид Мухиќ.

„Колку и да ја третираме како еднонасочна димензијата на традиционалните медиуми, тие имала некаква цел, функција. Не било секогаш тоа што ти го диктирале лошо – тука мислејќи на музичката телевизија MTV, која своевремено имаше и квалитетни емисии, или Канал 103. Сега на интернет имаш сѐ, но ако си, на пример, дете од 13-14 години, кое сега треба да се изгради во културна смисла, без насока како критериум, ќе се изгубиш. Најголеми се шансите прво да се залепиш за најкомерцијалното, што неретко е ѓубрето“

Како културен, духовен и „буквален“ алпинист, односно основач и куратор на етикетата (издавачката куќа) post global recordings, автор и водител на истоимената емисија (post global) на Канал 103, музичар кој издава под различни псевдоними меѓу кои Sound_00 (…), со години „турка на ентузијазам“, кој му се одржува во голема мера благодарение на издавањето на неговата музика (и) надвор од Македонија.

Сеќавајќи се на почетоците на овој негов ентузијазам, жали за она што го пропуштаат младите кои „не ги интересира да научат нешто, не се љубопитни“:

„Го нема веќе она – ќе купам албум, ќе го преслушувам дома, па тоа ќе ме одведе да истражувам нешто друго, па да одам на настан, на концерт во странство, да купам магазин за да следам што се случува, да следам одредена линија. Иако денес сѐ е подостапно, на интернет има сѐ, залудно е ако немаш критериум, ако немаш насока. Колку и да ја третираме како еднонасочна димензијата на традиционалните медиуми, тие имала некаква цел, функција. Не било секогаш тоа што ти го диктирале лошо – тука мислејќи на музичката телевизија MTV, која своевремено имаше и квалитетни емисии или Канал 103. Сега на интернет имаш сѐ, но ако си, на пример, дете од 13-14 години, кое сега треба да се изгради во културна смисла, без насока како критериум, ќе се изгубиш. Најголеми се шансите прво да се залепиш за најкомерцијалното, што неретко е ѓубрето.“

Говорејќи за користа од традиционалните медиуми, ако се водени „од луѓе, уредници со критериум“, Димитров даде и пример за добра државна политика во културата и образованието, за која самиот е емпириски доказ:

„На почетокот на деведесеттите, ТВ Белград во утринската детска програма, во средина ќе пуштеше, на пример, „Болеро“, или некој друг класичен концерт. Кога ќе завршеше цртаниот филм или „Опстанок“, како дете се тргнуваш од телевизорот, и дури чекаш пак да почне детската програма, додека си играш, го слушаш „Болеро“ во позадина. И тоа те кодира, потсвесно ти влегува, а очигледно некој тоа свесно го правел. Тогаш тоа не те интересира, или не ти се допаѓа, но подоцна, со растењето, гледаш зошто било тоа така. Затоа е важно со што ќе те кодираат додека си дете.“

Додека раскажуваше за својот музички тек, Димитров потсети што значи да се биде љубител, кој и пропуштената лектира од објективни причини (музика издадена пред неговото време) студиозно ја надоместува, навраќајќи се, на пример, на Joy Division и New Order, или на EKV и Леб и Сол…

„Во тинејџерските години ја следев таканаречената алтернативна музика, со фокус на чикашката рок сцена, на американскиот рок – во конфликтот меѓу британската и американската сцена, јас тогаш ја избрав американската. Сакав американски колеџ рок, американски ноис рок подоцна. Touch and Go Records, бендовите Shellac, Slint, Girls against Boys… сѐ што правеше Steve Albini. A за ова што го следам денеска, почетоците можам да ги најдам таму, во таа чикашка сцена. Зошто? Затоа што по Slint, кои подоцна се дефинираа како пост рок, произлегоа нови бендови; цела една сцена се разграни, преку Tortoise – сите поединци од бендот имаа свои бендови, па и од тие бендови поединци имаа свои бендови, па се мешаа членовите. Ги цртав, ги спојував, правев генеалошко дрво, кои од кои бендови се, кога ги пишував текстовите за студентскиот магазин Студентски збор. Денеска излитената фраза, пост рок, тогаш беше нова, како фузија меѓу класична гитарска постава и електроника. Понатаму, ја следев Thrill Jockey за која издаваа Tortoise, па истата етикета почна да издава и електроника, глич, експериментална електроника, како Oval на Markus Popp, па неговата соработка Мicrostoria со Jan St. Werner од Mouse on Mars. Oval издаваа и за Mille Plateaux, па и тие ми беа следно откритие што ме внесе во електронската сцена. Па, мора да се спомене Vladislav Delay – под ова име беше неговиот експериментален проект, а денс проектот беше Luomo. Понатаму заглавив на даб електроника, Moritz von Oswald, неговите проекти Basic Channel, Rhythm & Sound. Се задржав на германската, берлинската електронска сцена… Ова сето водеше едно во друго, а ова што го кажав е најпростиот конструкт, тие неколку гранки, помеѓу кои има цели музички светови и сцени.“

Локална сцена како дел од глобалната, а не бришење на локалното автентично по глобалистички диктат“

Звукот/музиката на Тони Димитров во основата има теренски снимки од македонските планини или од други инспиративни предели од неговите патувања. Под своето име или псевдонимот Sound_00 соработува и со други домашни и странски артисти…

„Звукот последниве години е тренд, се третира феноменолошки. Теренските снимки не почнале сега, но тренд стануваат подоцна во однос на другите уметности, со зголемувањето на технолошките можности. Сега се третира проблематиката на теоретско ниво. Во последно време се фаќам како и воопшто не ми е потребно да слушам музика, во конвенционална смисла; можам да слушам само теренски снимки, и тоа да ми биде сосем доволно. Или тие да се инкорпорираат во музички контекст, во амбиентален звук, во оној контекст на Brian Eno, на позадинска музика, животен фон, што ќе те вози додека правиш било што друго. Неодамна се фатив во еден момент како ме вози некој амбиентален звук од позадина, кој не можам да кажам дека го слушав активно, но ме возеше во позадина, пред да почнам да го перципирам свесно. Во еден момент се освестив дека од далеку слушам црковно пеење од озвучување од црквата кое се слушаше низ целата населба. Сега замислете тоа да се случува постојано со некој амбиентален звук, кој како фон би одел во позадина. Светот ќе биде сосем поинаков и тоа би делувало поттикнувачки. Можеби луѓето би имале отпор на почеток, затоа што се навикнати на класичниот „музак“ (вид позадинска музика наменет за продавници и други јавни места што имал најголем подем во осумдесеттите во САД, н.з.), кој исто така делува на потсвесно ниво, ти дава некаква динамика, но е испран од било каква суштина и вредност.“

Си го поставувам прашањето – во кој момент претставата за подобар свет (утопијата) престанала да оди во таа насока, туку тргнала во сосем поинаква, во дистопија, во ова што го живееме денес. И тој момент го лоцирам во просветителството, со почетокот на рационализмот и емпиризмот. Во таа стерилна егзактност, кога се негира духовното, и кога се оди во сетилно и материјално. Човекот не е само социјално-политичко битие – без духовноста ја нема суштината што треба да ѝ дава живот на човечката заедница

Една од каузите на Тони Димитров е застапувањето за локална/локални сцени наспроти глобалната/глобалистичката, што е изразено и во името не неговиот бренд, post global.

Од апсолутната доминација на Британија и САД како музички центри, двеилјадитите доведоа до процес на децентрализација, се дисперзираа центрите и се создаваа сцени и во Берлин, Истанбул, Виена, Стокхолм, со артисти кои имаат сличен пристап во музиката и во животот; некои DIY (do it yourself) сцени што ги овозможи достапноста на технологијата во музичка смисла, интернетот и експериментирањето. Оваа децентрализација ја нарекувам токму „пост глобал. Затоа што се губат доминантните центри што ја диктираат глобализацијата. Локалната сцена/култура како дел од глобалната сцена, а не локалните сцени да го прифатат она што го диктира некој глобален центар. Таа автентична култура што се појавува овде како локален изблик, да се прифати на светско ниво. Некој тоа може да го сфати и како самоизолација – дека сакаш да се изолираш, но напротив; сакам моето, автентичното, да го претставам и надвор како еднакво со другите. Ја прифаќам нивната сцена, ја слушам нивната музика, но сакам мојата култура/музика подеднакво да се прифати, како автентична, и да се слуша и таму. Затоа и ме викаат како претставник на македонската локална сцена таму, затоа што тоа им е интересно. Меѓутоа некој тоа искривено го сфаќа, прифаќајќи ја тенденцијата да се диктираат глобалистичките вредности, а да се избришат локалните, што ја носат историската меморија. Да се постигне униформираност, културна колонизација, бришење на тие автентични карактеристики, во функција на полесно создавање пазар. И денеска тоа е глобалната тенденција – да се урне таа историја за да се создадат корпорации наместо држави, кои ќе те гледаат како пазар.

Извесно навестување што прозвучува во концептуалниот дел од неговата музика, дава предметот на неговата филозофска преокупација, утопијата, односно дистопијата.

Ме интересира сѐ, филозофија, социологија, религија, анархизам, политика, нема што немам во библиотеката. Филозофската тема што ме преокупира е утопија/дистопија, што ми беше и дипломската тема. Дистопијата како жанр, како антиципација на она што ни се случува денес, или современото општество како реализирана анти-утопија/дистопија. Си го поставувам прашањето – во кој момент претставата за подобар свет (утопијата) престанала да оди во таа насока, туку тргнала во сосем поинаква, во дистопија, во ова што го живееме денес. И тој момент го лоцирам во просветителството, со почетокот на рационализмот и емпиризмот. Во таа стерилна егзактност, кога се негира духовното, и кога се оди во сетилно и материјално. Човекот не е само социјално-политичко битие – без духовноста ја нема суштината што треба да ѝ дава живот на човечката заедница.

Доследен е (имајќи ја предвид неговата заложба за локални сцени) и во политичко-општествена теорија, гледајќи можност за остварување на утопијата преку организација во микро заедници.

Луѓето се уште размислуваат во парадигмата на еден глобален систем што ќе ги решава проблемите за нив. А замислете наместо еден голем систем, да има повеќе микро системи што ќе ги регулираат процесите, на ниво на повеќе децентрализирани микро заедници. Не е веќе општествен систем или држава, туку населба, село, зграда, нашето семејство… И моите баба и дедо живееле самоодржливо пред помалку од еден век, а сега сме комплетно зависни од системот. Но тука се соочуваме со два проблеми. Прво, тоа подразбира сам да преземеш одговорност и да ги завршуваш работите, а со прифаќањето на системот и плаќањето данок, луѓето мислат дека ја завршиле работата, ја пренесуваат одговорноста кон системот/институциите и не преземаат ништо проблемите да се решат, па дури и го нарушуваат процесот. Полесно е да работиш во некоја корпорација, а некој друг да ти ги врши заедничките работи. И второ: луѓето ова го сфаќаат како враќање во минатото. Но денес со технолошкиот напредок можеме да бидеме самоодржливи не напуштајќи ги денешните стандарди за комфор, користејќи нешта како сончевиот колектор или интернетот, на пример. Бенефитите на технолошкиот напредок секако можеш да ги ползуваш, но ќе ги користиш принципите од минатото кои се сѐ уште функционални, и што е најважно, се во еквилибриум со природата од која сме неодвоив дел“, вели Димитров, кој дефинитивно верува во моќта на културата да турка општествени каузи. Антиципирајќи го приговорот на некои од културните „дејци“ во Македонија, дека овде нема услови за создавање сцена со општествено влијание (во смисла: нема пари за култура, малку жители = мал пазар), тој се сети и на едно патување во Белград, во 1999 година…

„Во 1999 година отидовме во Белград да купуваме книги. Тогаш ја бомбардираа Србија. И додека кај нас купуваа брашно и шеќер во „Веро“, таму купуваа карти за театар и книги. Пред книжарниците гужва за книги – пред билетарница редици за карти за театар. Тоа е разлика во културната свест. Во тој период, под тој притисок, кај нив се создаде најсилната сцена по распадот на Југославија. Oд Darkwood Dub, Kanda Kodža i Nebojša, Teenage Techno Punks… Без пари, под притисок, во воени услови, подруми, тогаш се создаде најсилната сцена на која подоцна се налепија нови деца кои денеска творат и создаваат континуитет на таа сцена.“

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here